Α-σχολ(εί)ες

Έχω πάθει πολιτισμικό και πολιτικό σοκ. Διατυμπάνιζα παντού και πάντα ότι ντρέπομαι που δεν γνωρίζω βασικά κομμάτια της Ελληνικής Ιστορίας. Ένιωθα τύψεις, που στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο βαριόμουνα αφόρητα όταν είχαμε το μάθημα αυτό, έχοντας φυσικά ξεχάσει την τότε ψυχολογία μου και πώς είχαν φροντίσει να καλλιεργηθεί απέναντι σε αυτό.

Τελικά, πολλά παιδιά τότε διάβαζαν για τον βαθμό. Ή για να περάσουν. Αυτή είναι η νοοτροπία. Με αποτέλεσμα να έχεις μπροστά σου ένα βιβλίο και να μην βλέπεις ότι είναι η Ιστορία σου, αλλά το νούμερο της βαθμολογίας που έπρεπε να πετύχεις. Αν μεταφραζόταν σαν 17 γιατί ήσουν ο μαθητής που διάβαζε όλη τη χρονιά, ήταν ευκολάκι, οπότε και σήμερα ίσως κάτι να θυμάσαι... Αν το έβλεπες, όμως σαν το 10ράκι που χρειαζόσουν για το τέλος γιατί δεν το άνοιξες ποτέ, και μάλιστα τα μισά που θα 'γραφες θα ήταν και μέσα από σκονάκι της τελευταίας στιγμής, είμαι σίγουρη ότι δεν θυμάσαι ούτε καν αν έκανες Ιστορία σαν μάθημα που λέει ο λόγος.

Ένα «ωχ» και μια σφαλιάρα από μνήμες μου ‘ρθε στο μυαλό όταν μου είπε το ξαδερφάκι ηλικίας 15 χρονών να το βοηθήσω γιατί έδινε εξετάσεις στην Ιστορία. Μου φάνηκε λογικό που ήθελε βοήθεια γιατί θυμόμουν τον εαυτό μου που βαριόμουνα και ξενέρωνα ταυτόχρονα, όταν έβλεπα αυτό το βιβλίο να στέκεται αγέρωχα μπροστά μου, με τα τεράστια κεφάλαιά του να φαίνονται βουνό από χρονολογίες, ονόματα, ακαταλαβίστικα γεγονότα ασύνδετα μεταξύ τους, που ενώ καταλάβαινα ότι ήταν σημαντικά, δεν καταλάβαινα γιατί δεν μπορούσα και δεν μου άρεσε να ασχοληθώ μαζί τους...

Βρέθηκα ξαφνικά, να μαθαίνω πράγματα και να μη μου χρειάζεται το βιβλίο για να επαληθεύσω αν το παιδί μου τα λέει σωστά Ναι, μου έκανε εντύπωση αυτό γιατί ακόμα κι αν διαβάσω κάτι τώρα δεν μπορώ να το αποτυπώσω αν δεν με ενδιαφέρει να το μάθω. Μέχρι που μου είπε: «Δεν πας να γράψεις για μένα;»

Παρατήρησα όμως κάτι που πιστεύω πως είναι σημαντικός παράγοντας που σε κάνει να βαριέσαι. Τα γεγονότα παρουσιάζονται σαν μεμονωμένα περιστατικά. Προκειμένου να την κάνω να καταλάβει, έβαζα συνδετικούς κρίκους στα κεφάλαια που δεν τους έδινε το ίδιο το βιβλίο. Μάθαινε για τον Διαφωτισμό, και την Γαλλική επανάσταση, και δεν είχε καταλάβει πως όταν κάναμε την Φιλική εταιρεία, ήταν ακριβώς η ίδια εποχή, αλλά στην Ελλάδα... Γιατί ούτε κι εγώ το’χα καταλάβει. Μάθαινα τις χρονολογίες σαν νούμερα κι όχι σαν εποχές. Νόμιζα πως όταν συνέβαιναν τα χι περιστατικά στη Γαλλία, ο άλλος κόσμος δεν υπήρχε, ή δεν είχε ιστορία να επιδείξει, ή δεν ζούσαν, δεν τους είχαν ανακαλύψει (χαχαχαχαχα) κ.ο.κ. Όταν π. χ. μάθαινα για την Ελλάδα, πίστευα πως οι Γαλλίες, οι Ιταλίες και οι άλλοι, εμφανίζονταν στο έτσι, στο άσχετο εντελώς και μπερδευόμουν χειρότερα.

Γιατί οι καθηγητές, ξέροντας τη συνοχή της παγκόσμιας Ιστορίας, θεωρούσαν αυτονόητο ότι τα παιδιά θα συνέδεαν από μόνα τους τα κομμάτια... Και δεν είναι θέμα εξυπνάδας, αμέσως να με βγάλετε χαζή... Είναι θέμα συστήματος Παιδείας. Δεν αφήνει αυτό το σύστημα στα παιδιά το περιθώριο κριτικής σκέψης. Γι αυτό και όλοι μας είχαμε ελάχιστους (άντε 1-2 σε όλα τα σχολικά χρόνια) αγαπημένους καθηγητές, σε μαθήματα που δεν μας άρεσαν

Αυτοί οι καθηγητές ήταν αυτοί που μας έκαναν να αγαπήσουμε κάτι που δεν υπήρχε περίπτωση να το αγαπήσουμε αν δεν είχαμε αυτούς για καθηγητές, και το αντίθετο. Επειδή μας έκαναν να καταλαβαίνουμε γιατί μαθαίνουμε και δεν το μαθαίναμε για να πάρουμε καλό βαθμό.

Το κακό είναι πως, 13 χρόνια μετά (πόσο;;;!!! Χμφ!), τα πράγματα είναι τα ίδια και χειρότερα.

Έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο που μαθαίνουν τα παιδιά γραμματική στο δημοτικό. Κάτι σαν το δικό μας «Η γλώσσα μου». Και την κατάπια. Τη γλώσσα μου εννοώ Δεν βρήκα κείμενα από Ευγένιο Τριβιζά, από Α. Παπαδιαμάντη... Βρήκα αρθρογραφήματα από νέες κυρίες ή κυρίους, που δεν αμφισβητώ φυσικά τη συγγραφική και λογοτεχνική τους αξία, όμως αναρωτιέμαι ειλικρινά, που πήγε το Ανθολόγιο, με όλα αυτά τα υπέροχα αποσπάσματα από διηγήματα... Τίποτα. Κείμενα μισής σελίδας με άσχετο περιεχόμενο για τις πορτοκαλιές που βλαστίζουν σε συγκεκριμένες θερμοκρασίες!!! Κι από κάτω το θεϊκό. Άσκηση με σκοπό να γράψουν το ρήμα σε Α’ πρόσωπο από το «βλαστίζουν»... Είχανε μάθει τα παιδάκια όλα τα άλλα ρήματα κι έπρεπε να μάθουν και αυτό...

Έχω αρχίσει να ψυλλιάζομαι πως δεν μπορεί όλα να είναι ατυχείς συγκυρίες, ούτε συμπτώσεις. Κάθε παρέμβαση σε βιβλία και εκπαιδευτικά συστήματα, προς το χειρότερο έχουν γίνει... Θέλω να πιστεύω πως απλά δεν θα ισοπεδωθούν όλα κάποια στιγμή...